Meine Eltern im Birkenwald
Die Überraschung!
21 april is de nieuwe tentoonstelling in Museum No Hero: Die Überraschung van start gegaan. Een prachtige collectie kunstwerken van in de DDR opgeleide kunstenaars. En de reactie van de bezoekers was voor ons geen verrassing: ‘Wát een verrassing!!!’. Want dat is het: kleurrijk, origineel, rijk en kundig werk, vol van verhalen over de verhouding tussen kunst, vrijheid en onvrijheid. Over dromen en illusies.
Het aangrijpende schilderij Meine Eltern im Birkenwald van Peter Herrmann (1937) gaat ook over een verrassing; een onaangename verrassing wel te verstaan. De schilder verliet de DDR in 1984, maar bracht zijn ouders daarvan pas op de hoogte op de dag van zijn vertrek. Vier jaar later maakte hij van dat moment dit schilderij: de pijn, schrik en teleurstelling is in de gezichten en de lichaamstaal van zijn ouders te zien. Herrmann zelf zien we als klein kind met een witte vlag in zijn hand: een vraag om vergiffenis en een teken van hulpeloze liefde. Het snijdt ons door de ziel. Het werk werd door vrienden van Herrmann naar zijn ouders gesmokkeld. De Muur was immers nog niet gevallen en hij kon zelf niet terug naar Oost-Duitsland.
De gedachte - die in voormalig West-Duitsland nog steeds wel leeft - dat alleen in absolute vrijheid waardevolle kunst kan ontstaan, wordt door Die Überraschung overtuigend ontkracht. Kunst van Oost-Duitse kunstenaars is fascinerend, ook ná de val van de Muur (1989).Toen stonden de kunstenaars immers voor een hele nieuwe opgave: waar staan wij; waar staat onze kunst in ons nieuwe land? Kom en laat je verrassen!