.JPG)
Gekortwiekt in Oost en West
In een land waarin vrijheid niet gewoon is, zoals de DDR, is het thema te kunnen vliegen door kunstenaars veel gekozen. Zij verbeelden Ikarus of, zoals in dit schilderij: engelen. Met Ikarus loopt het zoals bekend slecht af: zijn vleugels smelten in de zon. Maar ook met de engelen op dit schilderij loopt het beroerd af. Laten we er eens rustig naar kijken.
De titel van het werk is Die Beschneidung der Engel. Het werd in 1987 geschilderd door Rolf Händler (1938-2021). De Muur zou pas twee jaar later vallen en op dit schilderij is die zeer nadrukkelijk aanwezig. We zien hem, geflankeerd door een wachttoren en verlicht door schijnwerpers, als een horizontale streep door een nachtelijk niemandsland lopen. Boven de Muur buitelen engelen als jonge meeuwen in de lucht. Kennelijk verwachten zij aan de andere kant van de Muur in vrijheid te kunnen leven. Maar dat valt tegen! Op de voorgrond ligt een engel op de grond, hij is omringd door een menigte andere engelen, die ontsteld toekijken. Door een soortgenoot wordt de engel, die zijn hand voor het gezicht slaat, resoluut gekortwiekt. Ook in het gedroomde vrije land wordt hem de vrijheid direct ontnomen.
Händler geeft hier een genuanceerde kritiek op beide Duitslanden. De DDR krijgt er van langs: de engelen willen daar immers niet blijven. Tegelijkertijd krijgt ook het Westen een veeg uit de pan. Ook daar is vrijheid en onafhankelijkheid niet gewenst en worden mensen gedwongen zich te conformeren. Je vleugels uitslaan is blijkbaar overal gevaarlijk!